Xoắn tinh hoàn: Dấu hiệu nhận biết và cách xử lý cấp cứu

Xoắn tinh hoàn: Dấu hiệu nhận biết và cách xử lý cấp cứu

Xoắn tinh hoàn là bị gì là câu hỏi cần được giải đáp sớm nếu nam giới đột ngột xuất hiện cơn đau dữ dội ở một bên bìu. Đây là tình trạng tinh hoàn bị xoay quanh thừng tinh, làm cản trở hoặc ngăn chặn dòng máu nuôi tinh hoàn. Nếu không được xử lý kịp thời, mô tinh hoàn có thể bị tổn thương nghiêm trọng và mất chức năng.

Xoắn tinh hoàn có thể xảy ra ở trẻ sơ sinh, trẻ em, thanh thiếu niên và cả người trưởng thành. Đặc biệt, đau bìu xuất hiện đột ngột cần được xem là dấu hiệu cảnh báo cho đến khi bác sĩ loại trừ được xoắn tinh hoàn. Hãy cùng Viagra Daily For Use USA xem dấu hiệu nhận biết và cách điều trị ngay bên dưới.

Xoắn tinh hoàn là bị gì?

Xoắn tinh hoàn là tình trạng tinh hoàn xoay quanh thừng tinh, cấu trúc chứa các mạch máu cung cấp máu cho tinh hoàn. Khi thừng tinh bị xoắn, lượng máu đến tinh hoàn có thể giảm hoặc bị cắt hoàn toàn. Nếu tình trạng kéo dài, mô tinh hoàn có nguy cơ thiếu máu, tổn thương và hoại tử. Vì vậy, xoắn tinh hoàn được xem là một cấp cứu ngoại khoa.

Bệnh thường xuất hiện ở một bên tinh hoàn và có thể xảy ra bất ngờ, kể cả trong lúc đang ngủ. Theo Bệnh viện Tâm Anh, việc chậm trễ điều trị có thể làm tăng nguy cơ tổn thương tinh hoàn. 

Điểm quan trọng là người bệnh không nên chờ xem cơn đau có tự giảm hay không. Khi nghi ngờ xoắn tinh hoàn, cần đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu và phẫu thuật càng sớm càng tốt.

Xoắn tinh hoàn là tình trạng tinh hoàn xoay quanh thừng tinh
Xoắn tinh hoàn là tình trạng tinh hoàn xoay quanh thừng tinh

Xoắn tinh hoàn do đâu?

Xoắn tinh hoàn do đâu là vấn đề được nhiều người quan tâm vì tình trạng này có thể xuất hiện mà không có nguyên nhân rõ ràng. Một số trường hợp liên quan đến đặc điểm giải phẫu khiến tinh hoàn có khả năng xoay tự do hơn bình thường. Đây có thể là yếu tố bẩm sinh và thường được gọi là dị tật kiểu chuông lắc. Ngoài ra, xoắn tinh hoàn có thể xuất hiện sau một số hoạt động hoặc tình huống như:

  • Vận động mạnh.
  • Chấn thương vùng bìu.
  • Thay đổi nhiệt độ đột ngột.
  • Tinh hoàn tự xoay trong khi ngủ.
  • Một số trường hợp xảy ra trong giai đoạn phát triển nhanh của cơ thể.

Tuy nhiên, xoắn tinh hoàn không nhất thiết phải xảy ra sau chấn thương hoặc vận động mạnh. Vì vậy, việc không nhớ có va chạm trước đó không thể loại trừ bệnh.

Xoắn tinh hoàn có thể do vận động mạnh
Xoắn tinh hoàn có thể do vận động mạnh

Xoắn tinh hoàn có biểu hiện gì?

Xoắn tinh hoàn có biểu hiện gì là truy vấn đặc biệt quan trọng bởi nhận biết sớm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bảo tồn tinh hoàn. Các triệu chứng thường gặp gồm:

  • Đau dữ dội và đột ngột ở một bên tinh hoàn.
  • Bìu sưng nhanh.
  • Một bên tinh hoàn có thể nằm cao hơn bình thường hoặc ở vị trí bất thường.
  • Đau có thể lan lên vùng bẹn hoặc bụng dưới.
  • Buồn nôn hoặc nôn.
  • Đau bụng ở một số trường hợp.
  • Bìu có thể đỏ hoặc thay đổi màu sắc khi tình trạng tiến triển.
  • Một số người có thể cảm thấy đau khi chạm vào tinh hoàn.

Ở trẻ nhỏ, biểu hiện có thể không điển hình. Trẻ có thể quấy khóc, nôn ói hoặc đau bụng thay vì mô tả rõ đau tinh hoàn. Không phải tất cả triệu chứng đều xuất hiện đồng thời. Vì vậy, chỉ cần có cơn đau tinh hoàn đột ngột và dữ dội, người bệnh nên đi cấp cứu để được kiểm tra.

Xoắn tinh hoàn có dấu hiệu đau dữ dội
Xoắn tinh hoàn có dấu hiệu đau dữ dội

Xoắn tinh hoàn có đau liên tục không?

Xoắn tinh hoàn có đau liên tục không phụ thuộc vào diễn tiến của tình trạng xoắn và mức độ tắc nghẽn dòng máu. Đặc điểm thường gặp là cơn đau xuất hiện đột ngột và dữ dội. Đau có thể kéo dài liên tục hoặc diễn biến theo từng mức độ. Việc cơn đau giảm tạm thời không có nghĩa là tình trạng xoắn đã được giải quyết.

Trong một số trường hợp, tinh hoàn có thể tự xoay trở lại vị trí ban đầu khiến cơn đau biến mất. Tình trạng này được gọi là xoắn tinh hoàn từng đợt hoặc xoắn rồi tự tháo. Tuy nhiên, người từng xuất hiện những cơn đau như vậy vẫn cần được bác sĩ đánh giá vì tinh hoàn có thể tiếp tục xoắn trở lại. Do đó, không nên sử dụng việc hết đau làm căn cứ để loại trừ xoắn tinh hoàn.

Xoắn tinh hoàn có cơn đau xuất hiện đột ngột và dữ dội.
Xoắn tinh hoàn có cơn đau xuất hiện đột ngột và dữ dội.

Xoắn tinh hoàn có tự hết không?

Xoắn tinh hoàn có tự hết không là câu hỏi dễ khiến người bệnh chủ quan. Trong một số trường hợp, tinh hoàn có thể tự tháo xoắn nhưng đây không phải diễn biến có thể dự đoán hoặc dựa vào để trì hoãn điều trị.

Khi thừng tinh tiếp tục bị xoắn, nguồn máu nuôi tinh hoàn có thể bị cản trở. Thời gian thiếu máu càng kéo dài thì nguy cơ tổn thương tinh hoàn càng tăng. Vì vậy, người bệnh không nên nằm nghỉ tại nhà để chờ cơn đau tự hết. Ngay cả khi triệu chứng giảm, vẫn nên đi khám để xác định nguyên nhân.

Xoắn tinh hoàn phải làm sao?

Xoắn tinh hoàn phải làm sao là vấn đề cần được xử lý theo nguyên tắc cấp cứu thay vì tự điều trị tại nhà. Nếu xuất hiện đau tinh hoàn đột ngột, dữ dội, đặc biệt khi đi kèm sưng bìu, buồn nôn hoặc tinh hoàn nằm cao bất thường, người bệnh nên:

  • Nhanh chóng đến cơ sở y tế có khoa cấp cứu và khả năng phẫu thuật.
  • Thông báo rõ thời điểm bắt đầu đau để bác sĩ đánh giá thời gian thiếu máu.
  • Không tự xoa bóp hoặc cố gắng xoay tinh hoàn tại nhà.
  • Không chườm nóng vùng bìu.
  • Không trì hoãn việc đi khám chỉ vì uống thuốc giảm đau khiến triệu chứng nhẹ hơn.
  • Không tự điều trị bằng thuốc kháng sinh hoặc các thuốc nam.

Theo Vinmec, chẩn đoán và điều trị xoắn tinh hoàn cần được tiến hành nhanh chóng nhằm hạn chế nguy cơ tổn thương tinh hoàn. 

Xoắn tinh hoàn cần đến ngay cơ sở y tế
Xoắn tinh hoàn cần đến ngay cơ sở y tế

Vì sao xoắn tinh hoàn cần cấp cứu sớm?

Tinh hoàn cần được cung cấp máu liên tục để duy trì hoạt động bình thường. Khi thừng tinh bị xoắn, mạch máu có thể bị chèn ép. Nếu không được tháo xoắn, tình trạng thiếu máu có thể gây tổn thương mô tinh hoàn. Mức độ tổn thương phụ thuộc vào thời gian và mức độ xoắn.

Đây là lý do bác sĩ thường coi thời gian là yếu tố rất quan trọng trong xử trí xoắn tinh hoàn. Không nên chờ đến khi bìu chuyển màu hoặc đau không chịu nổi mới đi khám. Việc đánh giá càng sớm càng giúp tăng cơ hội bảo tồn tinh hoàn.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ xoắn tinh hoàn

Một số nam giới có nguy cơ cao hơn do đặc điểm giải phẫu bẩm sinh. Dị tật kiểu chuông lắc khiến tinh hoàn có khả năng xoay quanh thừng tinh dễ hơn. Tuổi cũng là yếu tố đáng chú ý. Xoắn tinh hoàn thường gặp ở trẻ sơ sinh và nam giới trong giai đoạn dậy thì, đặc biệt khi cơ thể có sự phát triển nhanh.

Ngoài ra, người từng bị xoắn tinh hoàn một bên có thể có nguy cơ xảy ra tình trạng tương tự ở bên còn lại nếu nguyên nhân liên quan đến đặc điểm giải phẫu. Nam giới từng xuất hiện những cơn đau tinh hoàn thoáng qua rồi tự hết cũng không nên chủ quan. Đây có thể là biểu hiện của tình trạng xoắn và tự tháo xoắn từng đợt.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ xoắn tinh hoàn
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ xoắn tinh hoàn

Xoắn tinh hoàn khác viêm tinh hoàn như thế nào?

Xoắn tinh hoàn và viêm tinh hoàn đều có thể gây đau, sưng vùng bìu nhưng cách xử trí hoàn toàn khác nhau. Viêm tinh hoàn thường liên quan đến nhiễm virus hoặc vi khuẩn và có thể đi kèm sốt, tiểu buốt hoặc các triệu chứng nhiễm trùng. Trong khi đó, xoắn tinh hoàn thường gây đau đột ngột và cần được đánh giá cấp cứu.

Viêm mào tinh hoàn cũng có thể gây đau và sưng bìu, đôi khi khó phân biệt với xoắn tinh hoàn chỉ dựa vào triệu chứng. Do đó, nếu người bệnh bị đau bìu cấp tính, không nên tự kết luận là viêm tinh hoàn và mua thuốc điều trị. Bác sĩ có thể cần khám lâm sàng và thực hiện siêu âm Doppler để đánh giá dòng máu đến tinh hoàn.

Tinh hoàn ẩn có liên quan đến xoắn tinh hoàn không?

Tinh hoàn ẩn là tình trạng một hoặc cả hai tinh hoàn không nằm đúng vị trí trong bìu mà dừng lại ở một vị trí khác trên đường di chuyển xuống bìu. Tinh hoàn ẩn không đồng nghĩa với xoắn tinh hoàn, nhưng đây là một tình trạng cần được theo dõi và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ vì có thể liên quan đến các vấn đề về sức khỏe sinh sản và nguy cơ bệnh lý tinh hoàn.

Ở người có bất thường về vị trí hoặc cấu trúc tinh hoàn, việc thăm khám chuyên khoa giúp đánh giá nguy cơ và lựa chọn hướng xử lý phù hợp.

Chẩn đoán xoắn tinh hoàn bằng cách nào?

Bác sĩ thường bắt đầu bằng việc hỏi thời điểm xuất hiện cơn đau, mức độ đau, tiền sử chấn thương và các triệu chứng đi kèm. Sau đó, bác sĩ sẽ khám vùng bìu và đánh giá vị trí, kích thước cũng như tình trạng của tinh hoàn.

Siêu âm Doppler có thể được sử dụng để đánh giá lưu lượng máu đến tinh hoàn và hỗ trợ phân biệt xoắn tinh hoàn với những nguyên nhân khác gây đau bìu. Medlatec cũng đề cập siêu âm Doppler là một phương tiện quan trọng trong quá trình đánh giá tình trạng này. 

Tuy nhiên, nếu biểu hiện lâm sàng rất điển hình và bác sĩ nghi ngờ cao, việc cấp cứu không nên bị trì hoãn chỉ để chờ thêm xét nghiệm.

Cách chẩn đoán xoắn tinh hoàn
Cách chẩn đoán xoắn tinh hoàn

Điều trị xoắn tinh hoàn như thế nào?

Điều trị chủ yếu nhằm tháo xoắn và khôi phục dòng máu đến tinh hoàn càng sớm càng tốt. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể thực hiện tháo xoắn bằng tay như một biện pháp tạm thời. Tuy nhiên, phương pháp này không thay thế điều trị phẫu thuật vì tinh hoàn vẫn có thể xoắn trở lại.

Phẫu thuật thường được thực hiện để tháo xoắn, đánh giá khả năng hồi phục của tinh hoàn và cố định tinh hoàn vào thành bìu nhằm hạn chế nguy cơ xoắn tái phát. Thông thường, bác sĩ cũng có thể cố định tinh hoàn bên còn lại vì yếu tố giải phẫu gây xoắn có thể xuất hiện ở cả hai bên. Nếu tinh hoàn đã bị tổn thương nghiêm trọng và không còn khả năng hồi phục, bác sĩ có thể phải cân nhắc loại bỏ tinh hoàn tổn thương.

Xoắn tinh hoàn có ảnh hưởng đến sinh sản không?

Xoắn tinh hoàn chức năng sinh sản có thể được duy trì.
Xoắn tinh hoàn chức năng sinh sản có thể được duy trì.

Khả năng ảnh hưởng đến sinh sản phụ thuộc vào mức độ tổn thương, thời gian thiếu máu và tình trạng của tinh hoàn còn lại. Nếu được xử lý sớm và bảo tồn được tinh hoàn, chức năng sinh sản có thể được duy trì. Ngược lại, tổn thương nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến chức năng của tinh hoàn.

Ngay cả khi phải cắt bỏ một tinh hoàn, tinh hoàn còn lại trong nhiều trường hợp vẫn có thể đảm nhiệm chức năng sản xuất testosterone và tinh trùng. Tuy nhiên, người bệnh nên được bác sĩ theo dõi sau điều trị để đánh giá sức khỏe sinh sản khi cần thiết.

Câu hỏi thường gặp về xoắn tinh hoàn

Xoắn tinh hoàn là bị gì?

Xoắn tinh hoàn là tình trạng tinh hoàn xoay quanh thừng tinh khiến nguồn máu nuôi tinh hoàn bị cản trở. Đây là một cấp cứu ngoại khoa cần được xử lý càng sớm càng tốt.

Xoắn tinh hoàn do đâu?

Nguyên nhân thường liên quan đến đặc điểm giải phẫu khiến tinh hoàn có khả năng xoay quanh thừng tinh. Bệnh cũng có thể xuất hiện sau vận động, chấn thương hoặc xảy ra trong lúc ngủ.

Xoắn tinh hoàn có biểu hiện gì?

Biểu hiện điển hình là đau dữ dội, đột ngột ở một bên tinh hoàn kèm sưng bìu. Người bệnh cũng có thể buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc nhận thấy tinh hoàn nằm cao hơn bình thường.

Xoắn tinh hoàn có tự hết không?

Không nên chờ bệnh tự hết. Một số trường hợp có thể tự tháo xoắn nhưng tình trạng này vẫn có nguy cơ tái diễn và gây thiếu máu tinh hoàn. Người có triệu chứng nghi ngờ cần được khám sớm.

Xoắn tinh hoàn phải làm sao?

Khi xuất hiện đau tinh hoàn đột ngột và dữ dội, người bệnh cần đến cơ sở y tế có khoa cấp cứu càng sớm càng tốt. Không nên tự xoa bóp, cố xoay tinh hoàn hoặc chờ cơn đau tự biến mất.

Kết luận

Xoắn tinh hoàn là tình trạng cấp cứu có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho tinh hoàn nếu không được xử lý kịp thời. Đau bìu đột ngột, dữ dội, sưng một bên bìu, buồn nôn hoặc tinh hoàn nằm cao bất thường là những dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý.

Người bệnh không nên nhầm xoắn tinh hoàn với viêm tinh hoàn hoặc các bệnh lý vùng bìu khác. Khi có triệu chứng nghi ngờ, việc đến cơ sở y tế càng sớm càng quan trọng để bác sĩ đánh giá và xử trí phù hợp.

Đặc biệt, xoắn tinh hoàn không phải tình trạng có thể điều trị bằng thuốc tại nhà. Không nên tự dùng thuốc giảm đau để trì hoãn việc đi khám hoặc tự thực hiện các thao tác xoay, nắn tinh hoàn.